‘วัคซีนโควิด-19’ ฉีดต่างชนิด ทำเป็นหรือเปล่า ไม่เป็นอันตรายหรือเปล่า

Dianne Nichols

ช่วงนี้ ในหลายประเทศ มีการศึกษาการใช้ ‘วัคซีนโควิด-19’ โดยการ ‘ฉีดวัคซีนต่างประเภท’ ตัวอย่างเช่น ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ และ ไฟเซอร์ หรือ ในประเทศไทย ที่กำลังศึกษา ‘ซิโนแวค’ และ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เผื่อในกรณีแพ้วัคซีนจำเป็นต้องแปลงยี่ห้อ วัคซีนขาด หรือฉีดกระตุ้นเข็ม 3

หากแม้ในขณะนี้การให้ ‘วัคซีนโควิด-19’ ยังชี้แนะให้วัคซีนชนิดเดียวกันอีกทั้งเข็มอันดับที่หนึ่งและสอง แต่ด้วยเหตุผลว่าบางบุคคลฉีดเข็มแรกแล้วแพ้ ต้องฉีดเข็มลำดับที่สองต่างประเภทกัน ตัวอย่างเช่น เข็มแรกฉีด ‘ซิโนแวค’ เข็มที่ 2 ฉีดเป็น ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ หรือกรณีวัคซีนเข็ม 3 ทำให้เดี๋ยวนี้ ศูนย์เชี่ยวชาญด้านเชื้อไวรัสวิทยาคลินิก แผนกหมอฯ จุฬาฯ ศึกษาวิจัยเพื่อมองความสามารถและผลที่จะเกิดขึ้น
ช่วงนี้ มีการศึกษาการฉีดวัคซีนต่างประเภทค่อนข้างมากมายในต่างประเทศ ตัวอย่างเช่น การฉีดไขว้กันระหว่าง “ไฟเซอร์” กับ “แอสตร้าเซนเนก้า” การให้วัคซีนต่างประเภทกันได้ผลชัดแล้วว่า การให้แอสตร้าเซนเนก้าเข็มแรก แล้วกระตุ้นด้วยไฟเซอร์ เห็นผลภูมิต้านทานที่สูงเสมอภาคกับการให้ไฟเซอร์ 2 เข็ม แต่ที่เห็นกระจ่างได้อีกอย่างหนึ่งคือ การให้ 2 ประเภทที่แตกต่าง จะมีระดับภูมิต้านทานในหน่วยความจำ CD8 T cells ดีกว่า

• ศึกษา ‘ฉีดวัคซีนต่างประเภท’ ในไทย

สำหรับในประเทศไทยช่วงนี้ ‘วัคซีนโควิด-19′ ที่ใช้มี 2 ยี่ห้อเป็น’ซิโนแวค’ กับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ โดยศูนย์เชี่ยวชาญด้านเชื้อไวรัสวิทยาคลินิก แผนกแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้จัดการวิจัยโดยขอทุนจาก ที่ทำการการศึกษาเรียนรู้แห่งชาติ เพื่อดำเนิน “โครงการวิจัย ความปลอดภัย ผลการกระตุ้นภูมิต้านทาน และการใช้แทนกันของวัคซีนโรคติดเชื้อโคโรที่นา 2019 ประเภทเชื้อตาย (Inactivated vaccine) และเชื้อไวรัสเป็นพาหะ (Viral vector vaccine) : การเรียนทดสอบทางคลินิก” เพื่อศึกษาการฉีดวัคซีนเข็มแรก ‘ซิโนแวค’ เข็มที่ 2 ให้วัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ หรือให้วัคซีนเข็มแรก ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เข็มที่ 2 ให้ ‘ซิโนแวค’

• ‘ฉีดวัคซีนต่างประเภท’ เผื่อกรณีแพ้วัคซีน วัคซีนขาดแคลน หรือฉีดเข็ม 2

“ศาสตราจารย์นพ.ยง ภู่วรวรรณ” นักวิจัยดีเด่นแห่งชาติ สาขาวิทยาศาสตร์การแพทย์ราชบัณฑิต และหัวหน้าศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านเชื้อไวรัสวิทยาคลินิก แผนกแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บอกว่า การเรียนจะมีประโยชน์อย่างมาก ในกรณีเมื่อฉีดเข็มแรกแล้วกำเนิดแพ้วัคซีน เข็ม 2 จำเป็นที่จะต้องแปลงหรือในเรื่องที่วัคซีนประเภทใดชนิดหนึ่งขาดแคลน ก็สามารถใช้อีกชนิดหนึ่งได้เลย ไม่จำเป็นที่จะต้องเก็บวัคซีนไว้เข็ม 2 การจัดการวัคซีนจะง่ายดายมากยิ่งขึ้นมากมายทำให้การให้วัคซีนเร็วขึ้น

จากข้อมูลพื้นฐานในผู้ที่แพ้วัคซีนเข็มแรกและไปฉีดเข็ม 2 ต่างประเภทกัน ก่อนหน้าที่ผ่านมา มีการตรวจเจอ 5 ราย โดย 4 รายที่ฉีดวัคซีน ‘ซิโนแวค’ เข็มแรกและเข็ม 2 ได้รับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ภูมิต้านทานที่ขึ้นสูงขึ้นมากยิ่งกว่าการได้รับวัคซีนชนิดเดียว ‘ซิโนแวค’ 2 ครั้ง และทำนองตรงข้าม เช่นเดียวกันมีเพียงแต่ 1 ราย ที่ได้รับ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ แล้วเข็ม 2 ได้ซิโนแวค อีก 1 เดือนต่อมา ภูมิต้านทานที่ขึ้นก็สูงขึ้นมากยิ่งกว่ากฏเกณฑ์เฉลี่ย

• ศึกษา ‘วัคซีนโควิด-19’ ภายใต้ความปลอดภัย

ทั้งนี้ การเรียนต้องคำนึงถึงความปลอดภัยหรืออาการข้างเคียงว่าจะมากขึ้นหรือเปล่า หากการสลับวัคซีนปลอดภัยจะเป็นอีกวิถีทางหนึ่งในยามที่วัคซีนขาดแคลนหรือแพ้วัคซีน และเป็นแนวทางในการที่จะนำมาใช้สำหรับเพื่อการกระตุ้นเข็มที่ 3 โดยไม่จำเป็นที่จะจำเป็นต้องใช้วัคซีนชนิดเดียวกัน

“กรณีตัวอย่างหนึ่งเป็นเข็มแรกฉีด ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ไปแล้ว หลังจากนั้น 1 เดือนต่อมา จะไปฉีดไข้หวัดใหญ่ เดินขึ้นไปจะฉีดไข้หวัดใหญ่ เลี้ยวผิดห้อง ไปห้องฉีด ‘วัคซีนโควิด-19’ จึงได้ฉีดวัคซีน ‘ซิโนแวค’ แทนเป็นเข็มที่ 2 อาการข้างเคียงไม่มี โดยเหตุนี้ ช่วงนี้จึงอยู่ระหว่างการเรียนกรณีแบบนี้ว่าถ้าฉีดไขว้ยี่ห้อจะเป็นอย่างไร และสิ่งที่จำเป็นต้องคำนึงถัดไปเป็นถ้าฉีดครบ 2 เข็มแล้ว เข็มที่ 3 ต้องการจะฉีดยี่ห้ออื่น เพราะวัคซีนที่มีหลายบริษัท ถ้าไขว้ไปมาจะเป็นอย่างไร ควรจะมีการเรียนออกมาให้แจ่มชัด” ศาสตราจารย์นพ.ยง กล่าว

• รับอาสาสมัคร ‘ฉีดวัคซีนต่างประเภท’

ก่อนหน้าที่ผ่านมา ทางแผนการฯ ได้เปิดรับสมัครอาสาสมัครรับวัคซีนเข็มอันดับที่หนึ่งและสอง ต่างประเภทกัน โดยกลุ่มแรกจะฉีดเข็มแรกเป็นซิโนแวค เข็มที่ 2 เป็นแอสตร้าเซนเนก้า และอีกกลุ่มจะฉีดเข็มแรกเป็นแอสตร้าเซนเนก้า เข็มที่ 2 เป็นซิโนแวค และจะมีการบันทึกอาการข้างเคียงของวัคซีนและวัดภูมิต้านทานเป็นระยะ เพื่อได้ข้อมูลด้านวิชาการก่อนเอาไปใช้จริง

สำหรับ คุณสมบัติของอาสาสมัคร ดังเช่นว่า

1. อายุ 18 ปีขึ้นไป

2. อาศัยอยู่ในกรุงเทวดาหรือปริมณฑล และสบายเดินทางมารับวัคซีนและเจาะเลือดตามนัด (ในวันและเวลาราชการ)

3. ไม่เคยติดโรคเชื้อไวรัสโคโรที่นา 2019 มาก่อน

4. ไม่เคยได้รับวัคซีนโควิด-19 มาก่อน

5. ไม่มีประวัติโรคภูมิแพ้ หรือเคยแพ้ส่วนประกอบของสารที่อยู่ในวัคซีน

6. อาสาสมัคร เต็มใจเข้าร่วมแผนการโดยยอมเป็นลายลักษณ์อักษร

7. ไม่มีโรคประจำตัวเรื้อรัง ที่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาล

8. ไม่รับประทานยากดภูมิต้านทาน

9. ไม่มีประวัติโรคมะเร็ง โรคภูมิต้านทานบกพร้อม จากการรับเชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุของโรคภูมิคุ้มกับบกพร่อง หรือเป็นมาโดยกำเนิด

ทั้งนี้ ภายหลังที่ประกาศเพียงแต่ 6 ชั่วโมง มีผู้สมัครถึงกว่า 700 คน จากที่ขอคณะกรรมการจรรยาบรรณ เพื่อศึกษาวิจัยเพียงแต่ 90 คน เพื่อเห็นผลให้ถี่ถ้วนและถัดไปจะได้เอาไปใช้ได้จริง

นอกเหนือจากนี้ ผู้ที่ฉีดวัคซีนเข็มที่ 1 และ เข็มที่ 2 ต่างประเภทกัน เมื่อฉีดหลังเข็มที่ 2 แล้วครบ 1 เดือนและอยากได้ตรวจภูมิต้านทานหลังฉีดเข็มลำดับที่สอง ทางศูนย์ฯ ยินดีที่จะตรวจภูมิต้านทานให้ สามารถไต่ถามรายละเอียดต่างๆนอกเหนือจากนี้ได้ที่ ศูนย์เชี่ยวชาญด้านเชื้อไวรัสวิทยาคลินิก แผนกแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โทร 02-256-5324 และ 02-256-4909

• จัดเตรียม เหตุการณ์โควิดกลายชนิด

ศาสตราจารย์นพ.ยง กำหนดเพิ่มเติมอีกว่า สำหรับ โควิด-19 สายพันธุ์เชื้อไวรัสเดลต้า (อินเดีย) มีการพูดว่าจะก่อให้ความสามารถของวัคซีนน้อยลง แต่ก็เพียงเล็กน้อยเมื่อเปรียบเทียบกับสายพันธุ์เบต้า (แอฟริกาใต้) การระบาดของประเทศไทยช่วงนี้ยังเป็นสายพันธุ์อัลฟ่า (อังกฤษ) เจอได้ถึงจำนวนร้อยละ 96 วัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ และ ‘ซิโนแวค’ สามารถลดความร้ายแรงและลดอัตราเจ็บไข้ตายได้เช่นการศึกษาเรียนรู้ที่ภูเก็ต
“ในอนาคตหากมีการระบาดสายพันธุ์เดลต้าหรืออินเดียและต้องใช้ภูมิต้านทานที่ขั้นสูงขึ้น พวกเราจะฉีดเพิ่มด้วยวัคซีนอะไรที่มีตัวอย่างเช่น ซิโนฟาร์ม ไฟเซอร์ โมเดอร์ที่นา ก็เป็นไปได้ เพียงแต่กระตุ้นเข็มเดียวไม่ว่าจะเป็นวัคซีนอะไรก็จะเห็นผลภูมิต้านทานสูงมากมายจะสูงขึ้นอีกเป็น 10 เท่า ตามหลักการของวัคซีนในเข็มกระตุ้น”

• ข้อมูลพื้นฐาน ‘ฉีดวัคซีนต่างประเภท’ ภูเขาไม่ฯ สูงขึ้น

ในลักษณะเดียวกันข้อมูลพื้นฐานของศูนย์ฯ ที่ทำวิจัยอยู่ พบว่า การให้วัคซีน ‘ซิโนแวค’ เข็มแรก แล้วกระตุ้นด้วย’แอสตร้าเซนเนก้า’ ได้ภูมิต้านทานที่สูงมากมาย มากยิ่งกว่าการให้’ซิโนแวค’ 2 เข็ม และขั้นสูงเป็นน้องๆไฟเซอร์ โดยเหตุนี้ ในภาวการณ์เดี๋ยวนี้ พวกเราควรรีบให้วัคซีนไปก่อนให้ครบและครอบคลุมประชาชนให้มากที่สุด เพื่อคุ้มครองป้องกันการป่วยและการตายให้เร็วที่สุด และเมื่อเชื้อกลายพันธุ์ที่ทำให้ความสามารถของวัคซีนน้อยลงก็สามารถกระตุ้นด้วยวัคซีนอื่นๆหรือวัคซีนชนิดเดียวกันให้ภูเขามิสูงเพียงพอสำหรับเพื่อการคุ้มครองป้องกันเชื้อไวรัสกลายพันธุ์นั้น กระทั่งจะมีวัคซีนใหม่ที่จำเพาะกับเชื้อไวรัสกลายพันธุ์
“พวกเราไม่มีทางเลือก เวลานี้มีวัคซีน 2 ตัวก็ให้ให้เร็วที่สุด ในอนาคตหากมีวัคซีนมากมายเพียงพอและหลายประเภท คนไหนกันจะเป็นตัวกระตุ้นด้วยวัคซีนอะไรก็สามารถทำเป็น อย่าไปพะวงกับปัญหาที่ยังไม่กำเนิดอย่างที่มีเสียงกล่าวขานกันมากมายขนาดนี้” ศาสตราจารย์นพ.ยง กำหนด

jula1

• ศึกษา ‘ฉีดวัคซีนต่างประเภท’ ในต่างประเทศ

สำหรับประเทศ “ประเทศสเปน” รอยเตอร์ส รายงานผลการศึกษาเรียนรู้และค้นคว้ารวมทั้งการวิจัย “แผนการคอมไบแวคซ์” ที่จัดการโดยสถาบันสุขภาพคาร์ลอสที่ 3 ซึ่งได้รับการผลักดันจากรัฐบาลประเทศสเปน โดยใช้อาสาสมัคร อายุระหว่าง 18-59 ปี ปริมาณ 670 คน ซึ่งทั้งปวงได้รับวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ ในโดสแรก และในปริมาณนี้ 450 คน ได้รับการฉีดวัคซีนไฟเซอร์เป็นโดสที่ 2 พบว่า มีความปลอดภัยและมีคุณภาพสูง มีค่าแอนติบอดี อิมมูโนโกลบูลินจี (IgG) ในกระแสโลหิต สูงขึ้นมากยิ่งกว่า 30-40 เท่า เมื่อเทียบกับกลุ่มตัวอย่างที่ได้รับวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ เพียงแต่โดสเดียว
และมีค่าแอนติบอดีมากขึ้น 7 เท่า ซึ่งจัดว่ามากยิ่งกว่าอย่างมีนัยยะสำคัญ เมื่อเทียบกับกลุ่มที่ฉีดวัคซีน ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ อีกทั้ง 2 โดส ซึ่งเจอแอนติบอดีมากขึ้น 2 เท่า โดยมีเพียงแต่จำนวนร้อยละ 1.7 ของผู้เข้าร่วมการทดลอง ที่มีรายงานเจอผลข้างเคียงรุนแรง ตัวอย่างเช่น ปวดหัว ปวดกล้าม และไม่สบายเนื้อไม่สบายตัว

ด้าน “อังกฤษ” มีแผนการศึกษา “ไม่กซ์ แอนด์ แมทช์” ซึ่งไม่นานมานี้ ได้เปิดเผยผลการศึกษาเรียนรู้และค้นคว้ารวมทั้งการวิจัยว่า สามัญชนที่ได้รับวัคซีนไฟเซอร์ภายหลังจากได้รับวัคซีนของ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ มีลักษณะอาการข้างเคียงเล็กน้อยถึงปานกลาง ตัวอย่างเช่น ปวดศีรษะ สั่นเทิ้ม มากยิ่งกว่าที่คนเกิดผลข้างเคียงถ้าได้รับวัคซีนตัวเดียวกัน 2 โดส
สำหรับ “แคนาดา” เดี๋ยวนี้มีการอนุมัติใช้วัคซีน 4 ประเภท ดังเช่นว่า โมเดอร์ที่นา , ไฟเซอร์ , แอสตร้าเซนเนก้า และ จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน แต่หลายพื้นที่ในแคนาดาเริ่มระงับการใช้วัคซีนแอสตร้าเซนเนก้า สำหรับเพื่อการฉีดเข็มแรก จากความรู้สึกกังวลใจหัวข้อการกำเนิดลิ่มเลือด

โดยช่วงวันที่ 1 ไม่.ย. คณะกรรมการที่ปรึกษาด้านภูมิต้านทานแห่งชาติแคนาดา (National Advisory Committee on Immunization: NACI) อนุญาตให้เข้ารับ ‘วัคซีนโควิด-19’ โดสแรกและโดสสองต่างประเภทกันได้ ใน 3 ประเภทเป็นไฟเซอร์ โมเดอร์ที่นา และ ‘แอสตร้าเซนเนก้า’ อย่างไรก็ตาม สาธารณสุขแคนาดา ก็ยังขอให้ชาวแคนาดาฉีดวัคซีนชนิดเดียวกันถัดไปถ้าเป็นไปได้

นอกเหนือจากนี้ ในประเทศอื่นๆตัวอย่างเช่น จีน ประเทศฟินแลนด์ ประเทศฝรั่งเศส ประเทศนอร์เวย์ รัสเซีย เกาหลีใต้ ประเทศสวีเดน สหรัฐฯ ยังมีการศึกษาประเด็นนี้เช่นเดียวกัน

Next Post

"เบลเยียม" กำราบฟินแลนด์ 2-0, "เดนมาร์ก" ถล่มรัสเซีย 4-1 ยูโร 2020

“กลุ่มชาติเบลเยียม” ไล่อัดเอาชนะ &#822 […]

Subscribe US Now